Nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát người nghiện ma túy và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng

Ngày 26/2, Bộ Công an tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn quốc để triển khai việc chuyển giao nhiệm vụ này.

Trung tướng Nguyễn Văn Viện, Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, cho biết Bộ Công an đã hoàn thiện và ban hành Đề án tiếp nhận quản lý công tác cai nghiện và quản lý sau cai, đồng thời sẵn sàng tiếp nhận từ ngày 1/3/2025.

Theo đề án, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy sẽ đảm nhận chức năng quản lý nhà nước ở cấp Bộ, trong khi cấp tỉnh giao cho Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an các địa phương. Về nhân sự, Bộ Công an chỉ tiếp nhận một số nhân sự đang công tác trực tiếp tại các cơ sở cai nghiện ma túy, không tiếp nhận cán bộ công chức, viên chức thuộc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội và Phòng Lao động, Thương binh và Xã hội cấp huyện.

Các cơ sở cai nghiện ma túy sẽ hoạt động dưới sự quản lý của Công an các địa phương, được tổ chức thành đơn vị cấp Đội thuộc Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy và có con dấu, tài khoản riêng. Cơ cấu tổ chức bao gồm Tổ Tham mưu, tổng hợp; Tổ Quản lý học viên, giáo dục, dạy nghề và Tổ Y tế.

Bộ Công an sẽ thực hiện việc sắp xếp lại hệ thống cơ sở cai nghiện ma túy trên toàn quốc theo hướng tinh gọn, hiệu quả hơn. Nguyên tắc thực hiện là cơ sở cai nghiện đóng tại địa phương nào thì giao cho Công an địa phương đó tiếp nhận quản lý.

Một số địa phương có nhiều cơ sở cai nghiện sẽ được sáp nhập để tối ưu hóa hoạt động, như Hà Nội sẽ giảm từ 7 cơ sở xuống còn 4, TP.HCM từ 3 xuống còn 2, Nghệ An từ 8 xuống còn 3, Thái Nguyên từ 6 xuống còn 1, Hải Phòng từ 3 xuống còn 2, trong khi Thanh Hóa vẫn giữ nguyên 2 cơ sở.

Các cơ sở đang thực hiện đa chức năng như cai nghiện ma túy, điều trị tâm thần và bảo trợ xã hội sẽ chỉ tiếp nhận phần liên quan đến cai nghiện ma túy, còn các chức năng khác sẽ do UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quản lý và có phương án bố trí lại nhân sự, cơ sở vật chất.

Theo thống kê đến tháng 2/2025, cả nước có hơn 397.000 người liên quan đến việc sử dụng trái phép chất ma túy, trong đó hơn 261.000 người đang sinh sống ngoài xã hội (chiếm 65,6%) và gần 137.000 người đang ở trong các trại giam, nhà tạm giữ, cơ sở giáo dục, trường giáo dưỡng, cơ sở cai nghiện (chiếm 34,4%).

Việc Bộ Công an tiếp nhận công tác cai nghiện và quản lý sau cai nhằm tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, kiểm soát chặt chẽ người nghiện, kết hợp giữa cai nghiện và phòng chống tội phạm ma túy để giảm tỷ lệ tái nghiện, xây dựng hệ thống cơ sở cai nghiện tinh gọn và hoạt động hiệu quả hơn, đồng thời đảm bảo an ninh trật tự và giảm tệ nạn xã hội liên quan đến ma túy.

Khi tiếp nhận 97 cơ sở cai nghiện ma túy hiện có, ngành Công an sẽ tổ chức lại thành 77 đơn vị cấp Đội, với duy nhất hai địa phương chưa có cơ sở cai nghiện là TP Cần Thơ và tỉnh Kon Tum.

Từ ngày 1/3/2025, lực lượng Công an sẽ chính thức quản lý hệ thống cai nghiện trên cả nước, thực hiện nhiệm vụ theo mô hình mới để nâng cao hiệu quả đấu tranh với tội phạm ma túy và hỗ trợ người cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng.

Phát biểu kết luận tại hội nghị trực tuyến toàn quốc về việc chuyển giao nhiệm vụ quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện từ ngành Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐTBXH) sang lực lượng CAND sáng nay 26/2, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang nhấn mạnh, từ thời điểm 0h ngày 1/3/2025, Bộ Công an sẽ bắt đầu triển khai thực hiện chức năng quản lý nhà nước về CNMT và quản lý sau CNMT từ Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội. Tại các địa phương hoặc các cơ sở CNMT mà hiện nay đang do các tổ chức, các ngành khác quản lý sẽ chuyển giao về Công an cấp tỉnh để tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ này.

Sau khi các cơ sở CNMT được chuyển về ngành Công an quản lý, đề nghị Ủy ban nhân dân các địa phương tiếp tục duy trì chế độ, chính sách hỗ trợ và báo cáo Hội đồng nhân dân tiếp tục duy trì các chế độ, chính sách hỗ trợ đối với cán bộ, chiến sĩ Công an, cán bộ công chức, người lao động và công tác phòng, chống ma tuý theo thẩm quyền…

Trước mắt, đề nghị UBND các địa phương chỉ đạo cùng ngành Công an để hai Bên tiếp nhận, bàn giao có hiệu quả, tiếp tục đưa vào hoạt động các cơ sở cai nghiện từ ngày 1/3. Đồng thời chỉ đạo các sở, ngành tổ chức gặp gỡ, động viên cán bộ, công chức, viên chức, người lao động làm việc tại các cơ sở CNMT đồng thuận, đề cao trách nhiệm.

Ngay sau Hội nghị, Công an các địa phương gửi các quyết định chuyển giao của UBND các địa phương về Bộ để kịp thời ban hành Quyết định tiếp nhận và tổ chức lại các cơ sở CNMT trực thuộc Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý của Công an các địa phương. Đồng thời, tổ chức ngay lực lượng xuống các cơ sở cai nghiện để chuẩn bị các điều kiện phục vụ tiếp nhận; làm tốt công tác tư tưởng cho cán bộ, chiến sĩ thực hiện nhiệm vụ này…

Cũng tại Hội nghị, đồng chí Bộ trưởng đề nghị các đồng chí lãnh đạo UBND các địa phương cần quan tâm hơn nữa, tăng cường chỉ đạo quyết liệt hơn nữa đối với công tác phòng, chống ma tuý, nhất là công tác giảm “nguồn cầu” về ma tuý, ban hành văn bản chỉ đạo các cấp, các ngành và tuyên truyền, vận động toàn thể nhân dân tham gia phòng, chống ma túy, lên án, không chấp nhận ma túy, không tổ chức, chứa chấp ma túy, phát hiện, tố giác với cơ quan chức năng để quản lý người nghiện, người sử dụng ma túy và bắt giữ, xử lý các đối tượng phạm tội về ma túy; tập trung xây dựng xã, phường, thị trấn không ma túy…

Các bộ, ngành trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ quan tâm đến công tác phòng, chống ma tuý nói chung và công tác CNMT, đây là nhiệm vụ rất quan trọng để bảo vệ giống nòi, bảo vệ nguồn lực lao động của xã hội trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.

Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh, công tác cai nghiện và quản lý sau cai là một lĩnh vực khó, để đạt hiệu quả cao cần có sự đồng thuận, huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân tham gia. Vì vậy, đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tiếp tục quan tâm, ưu tiên nguồn lực cho công tác CNMT nhằm làm giảm “nguồn cầu” - làm giảm số người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy để hạn chế các nguyên nhân phát sinh tội phạm, tệ nạn xã hội, đảm bảo trật tự xã hội và cuộc sống bình yên, hạnh phúc của Nhân dân.