Thứ bảy, 17/12/2022, 19:27 PM
  • Click để copy

Ô nhiễm bụi mịn trong các thành phố sẽ để lại hệ lụy lâu dài

Việc tiếp xúc với không khí ô nhiễm hàng ngày gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng cho sức khỏe con người. Nếu Việt Nam không sớm đưa ra các giải pháp quyết liệt để cải thiện, ô nhiễm sẽ để lại hệ lụy lâu dài về sức khỏe với thế hệ tương lai.

Ô nhiễm không khí tại Việt Nam luôn tăng

Thời gian gần đây, Hà Nội và TP.HCM liên tục được liệt vào nhóm những thành phố có chỉ số ô nhiễm không khí cao hàng đầu trên thế giới. Trong một số thời điểm, người dân được khuyến cáo hạn chế ra đường, đóng cửa đề phòng các bệnh về hô hấp do các chất độc hại và bụi mịn trong không khí gây ra.

Ô nhiễm môi trường không khí được nbhận định đã và đang gây ra những tác động trực tiếp tới sức khỏe cộng đồng, giới chuyên gia môi trường cho rằng nếu Việt Nam không sớm đưa ra các giải pháp quyết liệt để cải thiện, ô nhiễm sẽ để lại hệ lụy lâu dài về sức khỏe với thế hệ tương lai như giảm tuổi thọ; gánh nặng về y tế sẽ gia tăng.

 Ô nhiễm môi trường không khí đã và đang gây ra những tác động trực tiếp tới sức khỏe cộng đồng. (Ảnh minh họa)

 Ô nhiễm môi trường không khí đã và đang gây ra những tác động trực tiếp tới sức khỏe cộng đồng. (Ảnh minh họa)

Báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia giai đoạn 2016-2020 cho thấy, mỗi năm, nước ta ghi nhận hơn 20.000 người mắc bệnh ung thư phổi; có đến 17.000 người đã tử vong.

Trong hơn 20 năm qua, ô nhiễm không khí tại Việt Nam luôn tăng và có thể nhận thấy xu hướng sẽ tiếp tục tăng trong tương lai. Vì thế, số người tử vong do ô nhiễm không khí có thể sẽ tăng gấp đôi hoặc thậm chí cao hơn so với hiện nay vào năm 2035.

Theo TS. Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam, tình trạng ô nhiễm bụi đang xảy ra ở nhiều đô thị nước ta. Thực trạng này khiến chất lượng không khí ô nhiễm rất nghiêm trọng.

Ở các đô thị lớn ở miền Bắc như Hà Nội, số ngày trong năm có chỉ số chất lượng không khí (AQI) ở mức kém và xấu chiếm khoảng 30,5% tổng số ngày quan trắc. Trong đó, có một số ngày có AQI suy giảm tới mức rất xấu (AQI = 20-300).

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm không khí. Điều dễ dàng cảm nhận nhất là do tình trạng đốt rơm rạ sau thu hoạch lúa. Hiện nay, tỷ lệ đốt rơm rạ ở các địa phương, đặc biệt tại các huyện vùng ven Hà Nội vẫn còn phổ biến, ông Tùng cho hay.

Cùng với đó, các yếu tố từ nguồn giao thông, xây dựng, sản xuất công nghiệp, làng nghề và các hoạt động dân sinh cũng là nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm không khí.

Thực tế những năm gần đây cho thấy tình trạng ô nhiễm bụi mịn trong thành phố cao hơn vùng ngoại ô phần lớn là do lượng phương tiện đi lại lớn hơn rất nhiều.

Ông Tùng nhấn mạnh: “Thành phố càng phát triển, công trình xây dựng, các khu công nghiệp, nhà máy càng mọc lên không ngừng. Các loại vật liệu như xi măng, đất, phế liệu, khí thải và ý thức của doanh nghiệp, người dân về bảo vệ môi trường chưa tốt, đều góp phần không nhỏ làm tăng tỷ lệ bụi mịn, gây ô nhiễm không khí”.

Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam cũng lưu ý ở nước ta, ô nhiễm bụi chịu tác động rõ rệt bởi các yếu tố khí hậu tạo nên quy luật diễn biến chất lượng không khí theo các mùa trong năm và theo giờ trong ngày.

Ông Tùng cảnh báo: “Nếu không sớm cải thiện tình trạng này sẽ là hệ lụy lâu dài với thế hệ con cháu như tuổi thọ giảm đi, gánh nặng về y tế, kinh tế - xã hội sẽ tăng”.

Một số giải pháp được đưa ra

Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam Hoàng Dương Tùng đưa ra một số giải pháp trước thực trạng nêu trên như: Cần tăng cường kiểm soát nguồn phát thải khí thải từ ôtô, xe máy; sử dụng các phương tiện giao thông xanh như xe chạy bằng nhiên liệu sạch, ôtô điện, xe máy điện hiện đã xuất hiện trên thị trường.

Bên cạnh đó, ông Tùng cũng nhấn mạnh tới việc khuyến khích người dân sử dụng nhiều hơn các phương tiện công cộng như xe bus, xe điện trên cao, metro. Các địa phương cần phải kiểm soát tốt việc đốt rác trong tự nhiên, che chắn kín những công trình xây dựng và kiểm soát thật chặt quá trình sản xuất công nghiệp.

Về phía cơ quan quản lý nhà nước, ông Nguyễn Hưng Thịnh, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho biết để hạn chế ô nhiễm không khí hiện nay, việc quan trong là cần hoàn thiện hệ thống chính sách và các quy định pháp luật để quản lý chất lượng môi trường không khí.

Cùng với đó, các địa phương cần tập trung kiểm soát, kiểm tra và xử lý nghiêm ngặt các nguồn thải ô nhiễm bụi phát sinh từ các hoạt động xây dựng mới và sửa chữa các công trình xây dựng; thực hiện thu gom, vận chuyển và xử lý đúng kỹ thuật vệ sinh 100% rác thải của đô thị; vận động nhân dân và áp dụng các chính sách ưu đãi để đạt được mục tiêu đến năm 2030 không còn bếp đun than ở các đô thị.

Đại diện Tổng cục Môi trường cũng lưu ý, từ khi có Luật Bảo vệ môi trường 2020, nhiều Nghị định và các quy định khác được Chính phủ và Bộ Tài nguyên và môi trường ban hành đã tạo hành lang pháp lý trong thực hiện bảo vệ môi trường không khí.

Đặc biệt, theo Nghị định 08 của Chính phủ, trong trường hợp ô nhiễm không khí ở mức nghiêm trọng, tùy vào quy mô và mức độ, cơ quan quản lý có thể đưa ra các biện pháp khẩn cấp để bảo vệ người dân và cải thiện chất lượng không khí.

Ông Thịnh nhấn mạnh: “Trong những hoàn cảnh đặc biệt, nếu không khí bị ô nhiễm nghiêm trọng trong khoảng thời gian dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân, theo cấp độ Chính phủ ban bố tình trạng khẩn cấp trên phạm vi quốc gia, ủy ban nhân dân tỉnh/thành phố sẽ ban bố tình trạng khẩn cấp, chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện các biện pháp khẩn cấp trên địa bàn quản lý”.

Trường hợp "chất lượng môi trường không khí bị ô nhiễm nghiêm trọng trên phạm vi nội tỉnh," ủy ban nhân dân cấp tỉnh, thành phố tổ chức thực hiện biện pháp khẩn cấp như hạn chế như: Tạm dừng hoặc điều chỉnh thời gian hoạt động của cơ sở sản xuất có lưu lượng xả bụi, khí thải lưu lượng lớn ra môi trường; hạn chế, phân luồng hoạt động của các phương tiện giao thông vận tải đường bộ, thậm chí được phép đưa ra các quy định cấm hay hạn chế phương tiện đi vào tỉnh, thành phố.

Ông Thịnh nói thêm: “Để bảo vệ người dân và ứng phó kịp thời, ủy ban nhân dân cấp tỉnh, thành phố được phép tạm dừng hoặc điều chỉnh thời gian làm việc của các cơ quan, tổ chức, trường học; tạm dừng hoạt động tập trung đông người ở ngoài trời”.

Trong không khí ô nhiễm chứa các hạt bụi mịn với kích thước siêu nhỏ có khả năng lắng đọng, thẩm thấu và đi sâu vào tận các phế nang trong phổi và vào máu, về lâu dài có thể gây ra hàng loạt các bệnh nguy hiểm như nhiễm trùng đường hô hấp dưới cấp tính, đột quỵ, suy nhược thần kinh, đau tim, hen suyễn, viêm phổi, ung thư phổi,…

Yêu cầu rà soát việc cấp phép kinh doanh xăng dầu

Yêu cầu rà soát việc cấp phép kinh doanh xăng dầu

23/01/2024 09:03

Bộ Công Thương vừa có văn bản yêu cầu thương nhân đầu mối, phân phối xăng dầu kiểm tra, rà soát hiện trạng và điều kiện cấp giấy phép kinh doanh xuất, nhập khẩu xăng dầu, giấy xác nhận đủ điều kiện làm thương nhân đầu mối, phân phối xăng dầu.

Bộ Công Thương yêu cầu EVN xây dựng cơ chế giá điện mới

Bộ Công Thương yêu cầu EVN xây dựng cơ chế giá điện mới

18/01/2024 09:30

Bộ Công Thương cho biết vừa có văn bản gửi Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) yêu cầu khẩn trương xây dựng cơ chế giá điện hai thành phần.

Các phương pháp định giá đất và điều kiện áp dụng trong Luật Đất đai (sửa đổi)

Các phương pháp định giá đất và điều kiện áp dụng trong Luật Đất đai (sửa đổi)

17/01/2024 10:10

Tại điều 158 dự thảo Luật quy định việc định giá đất phải bảo đảm theo nguyên tắc thị trường, tuân thủ đúng phương pháp, trình tự, thủ tục định giá đất, bảo đảm trung thực, khách quan, công khai, đinh bạch, hài hòa lợi ích giữa nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.

Những nội dung quan trọng tại Kỳ họp bất thường lần thứ 5, Quốc hội khóa XV

Những nội dung quan trọng tại Kỳ họp bất thường lần thứ 5, Quốc hội khóa XV

14/01/2024 09:25

Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định triệu tập Kỳ họp bất thường lần thứ 5, Quốc hội khóa XV, khai mạc vào thứ Hai, ngày 15/01/2024 và dự kiến bế mạc vào thứ Năm, ngày 18/01/2024, theo hình thức họp tập trung tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội.

Cháy lớn trên núi Cô Tiên ở Nha Trang

Cháy lớn trên núi Cô Tiên ở Nha Trang

11/01/2024 12:06

Vụ cháy trên núi Cô Tiên ở Nha Trang (Khánh Hòa) xảy ra vào khoảng 16h40 ngày 10/1. Đám cháy lan nhanh do gió mạnh và kéo dài hàng trăm mét trên đỉnh núi. Khu vực cháy chủ yếu là cỏ tranh, cỏ lau, cây bụi nhỏ và thực bì bị khô héo, cũng như đất trống.

Thành lập Văn phòng Ban chỉ đạo Nhà nước các dự án năng lượng trọng điểm quốc gia

Thành lập Văn phòng Ban chỉ đạo Nhà nước các dự án năng lượng trọng điểm quốc gia

10/01/2024 10:57

Bộ Công Thương vừa ban hành Quyết định số 15/QĐ-BCT, ngày 3/1/2024 về việc thành lập Văn phòng Ban Chỉ đạo Nhà nước các chương trình, công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng.

Xử lý nghiêm vi phạm về buôn lậu, hàng giả, mất an toàn vệ sinh thực phẩm

Xử lý nghiêm vi phạm về buôn lậu, hàng giả, mất an toàn vệ sinh thực phẩm

08/01/2024 07:26

Bộ Y tế đã có văn bản chỉ đạo các Sở Y tế, các đơn vị trực thuộc tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả kém chất lượng.

Nhà báo Hà Văn Anh làm Tổng Biên tập tạp chí Điều dưỡng Việt Nam

Nhà báo Hà Văn Anh làm Tổng Biên tập tạp chí Điều dưỡng Việt Nam

05/01/2024 11:51

Ngày 5/1/2024, tại trụ sở Hiệp hội Điều dưỡng Việt Nam đã diễn ra Hội nghị công bố và trao Quyết định về công tác cán bộ.

Đề phòng nguy cơ thiếu điện, Bộ Công Thương ban hành kế hoạch sản xuất điện mùa khô năm 2024

Đề phòng nguy cơ thiếu điện, Bộ Công Thương ban hành kế hoạch sản xuất điện mùa khô năm 2024

04/01/2024 07:58

Bộ Công Thương vừa phê duyệt Kế hoạch cung ứng điện các tháng cao điểm mùa khô năm 2024. Trong đó, Bộ Công Thương yêu cầu Tập đoàn Dầu khí Việt Nam khẩn trương hoàn thiện công tác nghiệm thu theo quy định hiện hành để đưa vào vận hành thương mại của Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2, đảm bảo độ sẵn sàng, vận hành tin cậy trong các tháng cao điểm mùa khô và cả năm 2024.