Thừa Thiên Huế: Bảo tồn và phục hồi ở Điện Phụng Tiên

19:00 07/01/2019

Điện Phụng Tiên là một trong năm miếu/điện quan trọng của triều Nguyễn. Trải qua bao thăng trầm, điện đã bị tổn thất lớn làm giảm đáng kể giá trị nghệ thuật của toàn bộ công trình và sự hoang phế qua nhiều năm đã đe dọa các cấu trúc còn lại của điện. Vì vậy, phục hồi là điều hết sức cần thiết.

thua-thien-hue-bao-ton-va-phuc-hoi-o-dien-phung-tien
Cổng ở Điện Phụng Tiên.

Sáng 7/1, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế và Hiệp hội Bảo tồn Di sản Văn hóa Phi lợi nhuận, Fulda, Đức (GEKE) phối hợp tổ chức Lễ bàn giao Cổng, Bình phong, Non bộ tại Điện Phụng Tiên (Đại Nội Huế) và kết thúc dự án hợp tác Bảo tồn và phục hồi Cổng, Bình phong và Non bộ kết hợp với đào tạo kỹ thuật chuyên sâu tại Điện Phụng Tiên.

Dự án do Bộ Ngoại giao CHLB Đức tài trợ cùng với nguồn vốn đối ứng của tỉnh Thừa Thiên Huế. Tổng ngân sách thực hiện dự án hơn 4,2 tỷ đồng.

Dự án chính thức được thực hiện tại khu vực Điện Phụng Tiên (Đại Nội Huế) từ ngày 29/9/2017 đến ngày 31/12/2018 đã thành công với sự hợp tác chặt chẽ giữa Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế và GEKE.

thua-thien-hue-bao-ton-va-phuc-hoi-o-dien-phung-tien
Quang cảnh buổi lễ bàn giao.

Dự án gồm 2 giai đoạn, giai đoạn 1 (từ 29/9/2017- 29/10/2018) bao gồm, hoạt động bảo tồn, phục hồi Cổng, Bình Phong tại Điện Phụng Tiên kết hợp với đào tạo kỹ thuật chuyên sâu cho 7 học viên, họ là những thợ kép, họa sĩ, kiến trúc sư, kỹ sư và thợ nề ngõa truyền thống được tuyển chọn từ các công ty tu bổ di tích tại Huế, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế và các địa phương.

Giai đoạn 2 (từ 1/11-31/12/2018) bao gồm, hoạt động phục hồi, tôn tạo Non bộ - Bể cạn tại Điện Phụng Tiên do các kỹ sư, kiến trúc sư, thợ nề ngõa, nghệ nhân của Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế phụ trách.

Phát biểu tại buổi lễ, ngài Christian Berger - Đại sứ CHLB Đức tại Việt Nam cho biết, Đại sứ rất hài lòng về thành công của dự án, đó là vừa bảo tồn, phục hồi một số công trình vừa kết hợp với đào tạo kỹ thuật chuyên sâu cho đội ngũ của Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, là cơ sở để Đại sứ kiến nghị Bộ Ngoại giao CHLB Đức tiếp tục tài trợ cho Huế những dự án tiếp theo. 

Theo tìm hiểu, Điện Phụng Tiên là một trong năm miếu/điện quan trọng của triều Nguyễn, được xây dựng vào năm Minh Mạng thứ 10 (1829), có diện tích khá rộng và quy mô.

Điện Phụng Tiên là nơi thờ tự các Vua và Hoàng hậu của triều Nguyễn (từ vua Gia Long đến vua Khải Định), là nơi nữ giới trong Hoàng gia được phép tham dự các cuộc lễ tế và chăm sóc hương khói, thờ tự tổ tiên triều Nguyễn hàng ngày.

Điện gồm có 5 công trình chính là chính điện, Đông Tây Phối điện, Tả Hữu Tòng Viện. Lối vào Điện nổi bật với hệ thống kiến trúc tinh xảo như cổng, bình phong, bể cạn - non bộ…

thua-thien-hue-bao-ton-va-phuc-hoi-o-dien-phung-tien
Cắt băng khánh thành dự án bảo tồn tại Điện Phụng Tiên.

Trải qua hơn 180 năm, Điện Phụng Tiên đã được tu bổ nhiều lần qua các thời kỳ lịch sử. Trong thời kỳ chiến tranh, vào tháng 2/1947, công trình này đã bị hủy hoại hoàn toàn, chỉ còn lại hệ thống tường thành, cổng chính, bình phong, non bộ - bể cạn, năm cổng nhỏ phía bắc và bình phong phía sau của Điện nhưng trong tình trạng hư hại nhiều làm mất đi giá trị thẩm mỹ vốn có.

Tổn thất lớn này đã làm giảm đáng kể giá trị nghệ thuật của toàn bộ công trình và sự hoang phế qua nhiều năm đã đe dọa các cấu trúc còn lại của điện. Vì vậy, các phương pháp phục hồi là hết sức cần thiết để bảo tồn những vết tích còn lại của công trình cũng như phục hồi các giá trị vật thể và phi vật thể của công trình.

Mục tiêu quan trọng của dự án là phát triển và áp dụng phương pháp mới để bảo tồn và phục hồi chân xác, thông qua việc sử dụng kỹ thuật nguyên bản trong xây dựng vữa màu và vẽ fresco.

thua-thien-hue-bao-ton-va-phuc-hoi-o-dien-phung-tien
Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện cùng các đại biểu tại buổi lễ bàn giao.

Một điều đáng ghi nhận nữa là việc phát triển kỹ thuật tiên tiến để bảo tồn và phục hồi tại chỗ các bức tranh Pháp lam độc đáo. Các phương pháp can thiệp đã mang lại một cơ sở lý thuyết cơ bản, có thể được tham khảo để so sánh với các phương pháp phục hồi di tích.

Đặc biệt, kỹ thuật vẽ màu trên nền vữa vôi tươi (thuật ngữ ‘Fresco’ bắt nguồn từ ‘fresh’ nghĩa là tươi), lần đầu tiên được sử dụng trong công tác bảo tồn và phục hồi, sẽ mang lại những lợi ích lớn cho các hoạt động bảo tồn sau này.  

Một mục tiêu khác của dự án là xây dựng năng lực cho công tác bảo tồn bền vững các công trình di sản của Việt Nam. Vì vậy, các phương pháp bảo tồn và phục hồi, bao gồm cả các kỹ thuật mới, đã được giảng dạy cho 7 học viên dự án. Thông qua việc kết hợp các bài học lý thuyết, thực hành và đào tạo chuyên sâu, việc chuyển tải công nghệ bền vững đã đạt được những kết quả tối ưu.

thua-thien-hue-bao-ton-va-phuc-hoi-o-dien-phung-tien
Hoa văn được phục hồi trên bình phong.

Dự án góp phần tôn tạo cảnh quan và không gian di sản hoàn chỉnh trong Quần thể Di tích Cố đô Huế, tạo ra một điểm nhấn mới thu hút khách tham quan, đào tạo đội ngũ kế cận am hiểu kỹ thuật bảo tồn, phục hồi truyền thống - kỹ thuật fresco.

Đồng thời, nâng cao nhận thức của cộng đồng địa phương đối với công tác bảo tồn di sản và sự quan tâm của Chính phủ cũng như các tổ chức Phi chính phủ nước ngoài đối với sự nghiệp bảo tồn Di sản Văn hóa Huế.

 

Kỉ luật Giám đốc Ban Quản lý Khu Bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng

Do để xảy ra nhiều sai phạm nên Giám đốc Ban Quản lí Khu Bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng bị kỉ luật.

 

Gần 3.000 người kiến nghị bảo tồn dinh Thượng Thơ

Ông Ngô Viết Nam Sơn, một kiến trúc sư nổi tiếng với kinh nghiệm nhiều năm làm việc ở nước ngoài và nhiều chuyên gia, kiến trúc sư cùng gần 3.000 người đã tham gia ký tên vào bản kiến nghị bảo tồn dinh Thượng Thơ.

 

'Giải pháp để nâng hiệu quả bảo tồn di sản'

Với một số di tích đã mất hay đang bị đe dọa thì việc ứng dụng khoa học công nghệ (KHCN) vào công tác nghiên cứu, tư vấn và thi công bảo tồn, tu bổ, phục hồi là rất cần thiết. Câu chuyện giữa Thừa Thiên Huế Cuối tuần với KS. Lê Văn Quảng, Phó Giám đốc phụ trách Phân viện Khoa học Công nghệ Xây dựng miền Trung là một góc nhìn về công việc này trong trùng tu di tích Cố đô Huế. KS. Lê Văn Quảng cho biết:



Tin khác