Thứ sáu, 30/06/2023, 13:31 PM
  • Click để copy

Bốn điểm nhấn của tình trạng năng lượng toàn cầu

Viện Năng lượng (EI) có trụ sở tại Anh đã thay ông lớn dầu khí BP công bố Đánh giá thống kê năng lượng thế giới, một báo cáo thường niên được xuất bản trong gần 7 thập kỷ qua, với 4 điểm nhấn trong ấn bản năm 2023.

Ảnh minh họa

Ảnh minh họa

1. Nhu cầu năng lượng đang tăng lên ở các quốc gia không thuộc OECD

Mức tiêu thụ năng lượng sơ cấp toàn cầu đạt mức cao nhất mọi thời đại vào năm ngoái, ở mức hơn 600 exajoules. Con số này gấp đôi mức tiêu thụ năng lượng của thế giới vào năm 1985 và gấp 4 lần năm 1965, khi dữ liệu bắt đầu được thu thập để làm đánh giá thống kê.

Nhu cầu năng lượng trên toàn thế giới đang tăng lên, nhưng không đồng đều giữa các nền kinh tế. Đối với các nền kinh tế có thu nhập cao và trung bình của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), nhu cầu năng lượng cơ bản đã đạt đỉnh vào 15 năm trước - cùng năm đó, nhu cầu ở phần còn lại của thế giới đã vượt qua OECD. Nhu cầu ở các nước OECD thực sự đã giảm 3,4% về giá trị tuyệt đối kể từ năm 2007, trong khi nó đã liên tục tăng ở phần còn lại của thế giới trong cùng khoảng thời gian.

Về mặt tương đối, vai trò của OECD trong nhu cầu năng lượng toàn cầu tiếp tục giảm, mặc dù chậm. Năm 2007, nhóm này chỉ chịu trách nhiệm cho gần một nửa tổng mức tiêu thụ năng lượng; hiện nay, tỷ lệ này là dưới 39%. Các câu hỏi quan trọng đối với tương lai của năng lượng là nhu cầu đó có thể giảm xuống bao nhiêu và các quốc gia không thuộc OECD có thể đạt đến đỉnh chung nhanh như thế nào.

2. Dầu là "vua", hoặc cũng có thể là than hay khí đốt

Nhu cầu toàn cầu đối với nhiên liệu hóa thạch cũng đang ở mức cao nhất mọi thời đại, riêng than và khí đốt đều có nhu cầu ở mức kỷ lục. Và dầu mỏ, ở một khía cạnh nào đó, là "vua" của các loại nhiên liệu hóa thạch. Dầu là năng lượng hóa thạch được tiêu thụ nhiều nhất năm 1965 và trạng thái này tiếp tục được ghi nhận trong năm 2022.

Nhưng vị trí dẫn đầu này phụ thuộc vào khoảng thời gian khi các cuộc khủng hoảng năng lượng, các nền kinh tế và sự bùng nổ tài nguyên ảnh hưởng đến xu hướng tăng trưởng.

Kể từ năm 1965, mức tăng tiêu thụ hàng năm đối với dầu mỏ và khí đốt gần như giống nhau, với than đá chỉ sau dầu mỏ khoảng 20%. Nhưng nếu nhìn từ năm 1974 (bắt đầu cuộc khủng hoảng dầu mỏ đầu tiên), thì lượng tiêu thụ khí đốt và than đá đã tăng nhiều hơn dầu mỏ. Khi Trung Quốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới năm 2001, than đá đoạt ngôi vương với tốc độ tăng trưởng vượt xa khí đốt và gần gấp đôi dầu mỏ.

Cuối cùng, nếu đo lường mức tăng tiêu thụ năng lượng từ dầu, than và khí đốt từ năm 2011 đến năm ngoái, thì khí đốt tăng nhiều nhất, tiếp theo là dầu mỏ (khoảng 2/3 mức tăng của khí đốt) và sau đó là than đá (khoảng 1/3).

3. Vận tải đường thủy đánh bại đường ống trong thương mại khí đốt toàn cầu

Khí đốt tự nhiên đã lưu thông giữa các thị trường trong nhiều thập kỷ qua, thông qua cả đường ống và vận chuyển khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) bằng đường biển. Các đường ống đã thúc đẩy phần lớn giao dịch khí đốt liên khu vực trong nhiều năm, nhưng kể từ năm 2020, LNG đã dẫn đầu về tổng khối lượng giao dịch.

Xét tới việc cuộc xung đột vẫn đang diễn ra ở Ukraine và Nga đang hạn chế xuất khẩu qua đường ống dẫn của nước này, cùng với việc thương mại LNG hiện do Mỹ dẫn đầu, thì xu hướng này có thể sẽ tiếp tục trong nhiều năm tới.

4. Năng lượng tái tạo ngoài thủy điện đi theo đường cong

6 thập kỷ trước, thủy điện đã tạo ra 95% điện không phát thải trên thế giới. Khi bước vào thế kỷ mới, tỷ lệ đó đã giảm xuống còn 47,2% và năng lượng hạt nhân vượt qua nó với tỷ lệ 48,6%.

Rõ ràng là những con số đó cộng lại không đủ 100%. Năm 2001, tổng sản lượng điện từ gió, mặt trời, địa nhiệt, sinh khối và các công nghệ phát điện không phát thải khác chiếm 4,2% tổng nguồn điện không phát thải toàn cầu. Nhưng những công nghệ đó (đặc biệt là năng lượng gió và năng lượng mặt trời) khi ấy mới chỉ ở giai đoạn đầu của sự gia tăng sản lượng theo cấp số nhân.

Vào năm 2020, năng lượng tái tạo phi thủy điện đã vượt qua năng lượng hạt nhân; một năm sau, năng lượng gió và năng lượng mặt trời đã vượt qua năng lượng hạt nhân. Năm ngoái, thủy điện đã tạo ra 4.334 TWh, trong khi năng lượng tái tạo phi thủy điện tạo ra 4.204 TWh.

Mức tăng trưởng trong sản xuất năng lượng tái tạo phi thủy điện từ năm 2021 đến năm 2022 là hơn 500 TWh, nhiều hơn tổng lượng điện mà Pháp sử dụng năm ngoái và rất gần với mức tiêu thụ điện của Đức.

Với công suất năng lượng mặt trời kỷ lục được lên kế hoạch lắp đặt trong năm nay, sớm muộn thì năng lượng tái tạo phi thủy điện cũng sẽ trở thành nguồn phát điện lớn hơn thủy điện.

Vụ khủng bố đẫm máu ở Nga: Con số thương vong tăng lên 236 người

Vụ khủng bố đẫm máu ở Nga: Con số thương vong tăng lên 236 người

24/03/2024 15:52

11 người đã bị bắt giữ liên quan đến vụ tấn công khủng bố tại Crocus City Hall, ngoại ô Moscow.

WMO phát 'báo động đỏ' về khí hậu toàn cầu

WMO phát 'báo động đỏ' về khí hậu toàn cầu

21/03/2024 11:18

Mọi kỷ lục lớn về khí hậu toàn cầu đã bị phá vỡ vào năm ngoái và năm 2024 có thể tồi tệ hơn, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cho biết hôm thứ Ba 19/3, đồng thời bày tỏ mối quan ngại đặc biệt về nhiệt độ bề mặt đại dương và băng biển đang thu hẹp.

Việt Nam và lãnh đạo các nước chúc mừng Tổng thống Putin

Việt Nam và lãnh đạo các nước chúc mừng Tổng thống Putin

19/03/2024 14:59

Lãnh đạo nhiều quốc gia trên thế giới gửi lời chúc mừng đến ông Putin sau khi ông tái đắc cử Tổng thống Nga.

Nigeria thay đổi chiến lược chống nạn trộm dầu mỏ

Nigeria thay đổi chiến lược chống nạn trộm dầu mỏ

18/03/2024 15:46

Mặc dù có nhiều nỗ lực ngăn chặn, Chính quyền Nigeria vẫn không thể giải quyết nạn trộm cắp dầu. Vấn nạn này gây tổn hại nghiêm trọng đến lợi ích kinh tế và giảm sức hút của ngành dầu khí địa phương.

Ukraine không có ý định gia hạn thỏa thuận quá cảnh khí đốt của Nga

Ukraine không có ý định gia hạn thỏa thuận quá cảnh khí đốt của Nga

18/03/2024 15:45

Ukraine hôm Chủ nhật cho biết họ không có kế hoạch gia hạn thỏa thuận 5 năm đã ký với Công ty Gazprom của Nga về việc vận chuyển khí đốt của Nga sang châu Âu cũng như không ký một thỏa thuận nào khác.

Philippines mở cuộc đấu giá quyền thăm dò hydro tự nhiên ở hai khu vực gần Manila

Philippines mở cuộc đấu giá quyền thăm dò hydro tự nhiên ở hai khu vực gần Manila

18/03/2024 15:23

Philippines đã mở một cuộc đấu giá quyền khai thác hydro tự nhiên ở hai khu vực cách thủ đô Manila khoảng 200 km.

Iran công bố ký kết các hợp đồng dầu mỏ lớn

Iran công bố ký kết các hợp đồng dầu mỏ lớn

18/03/2024 15:14

Chính phủ Iran hôm Chủ nhật đã công bố một loạt hợp đồng trị giá 13 tỷ USD để tăng sản lượng dầu bất chấp các lệnh trừng phạt do Hoa Kỳ áp đặt kể từ năm 2018.

CNOOC bắt đầu đàm phán về thăm dò dầu khí ở Angola

CNOOC bắt đầu đàm phán về thăm dò dầu khí ở Angola

18/03/2024 15:12

Công ty dầu mỏ Trung Quốc CNOOC đang cử một nhóm lãnh đạo cấp cao tới Angola để thảo luận về các cơ hội thăm dò dầu mỏ, Bộ Dầu khí Angola cho biết hôm Chủ nhật.

Pháp đề xuất EU cấm xuất khẩu quần áo đã qua sử dụng để giải quyết vấn đề rác thải dệt may

Pháp đề xuất EU cấm xuất khẩu quần áo đã qua sử dụng để giải quyết vấn đề rác thải dệt may

18/03/2024 10:52

Reuters đưa tin, Pháp đang đề xuất Liên Minh Châu Âu (EU) lệnh cấm xuất khẩu quần áo đã qua sử dụng, trong bối cảnh các Chính phủ EU đang tìm kiếm những cách thức mới để giải quyết vấn đề rác thải dệt may, khi vấn nạn này ngày càng trở nên trầm trọng.

Xem thêm